Deze langetermijnverkenning laat zien dat zich in de wereld om ons heen een veelheid aan deels onvoorspelbare en ingrijpende ontwikkelingen ontvouwt. Omgaan met onzekerheid vraagt van ons adaptiviteit en flexibiliteit; het vermogen om snel bij te kunnen sturen bij veranderende omstandigheden. Ook wordt het steeds belangrijker om integraal en multidisciplinair te werken. Door continu onze omgeving te observeren en te reflecteren op onze positie en inzet daarin, blijven we alert op nieuwe ontwikkelingen.

Scenarioverkenning

Een methode voor het nadenken over mogelijke toekomstbeelden is scenarioverkenning. Bij dit Waterplan hebben we een scenarioverkenning gedaan (zie achtergronddocument) op basis van de trends en ontwikkelingen in deze langetermijnverkenning. Naast een oefening in het nadenken over de toekomst biedt het inzicht in zogenoemde robuuste ontwikkelingen.

Robuuste ontwikkelingen

Dit zijn ontwikkelingen waarvan we zien dat ze steeds terugkomen, ongeacht het gekozen scenario. Met deze ontwikkelingen moeten we rekening houden.

Uit de scenarioverkenning halen we de volgende robuuste ontwikkelingen:

  • Klimaatverandering: varieert van gematigde tot grote opwarming met bijbehorende klimatologische effecten.
  • Technologie wordt steeds dominanter en allesomvattender in veel facetten van het menselijk handelen.
  • Drukte in de boven- en ondergrond, de ruimtelijke ontwikkeling neemt verder toe. Hierdoor een toename in kwetsbaarheden van steeds nauwer met elkaar verbonden systemen.
  • Grenzen van (economische, sociale en ecologische) systemen worden, zonder ingrijpen, op enig moment bereikt.

Maatschappelijke ontwikkelingen zijn veel grilliger en onzeker van richting. Deze variëren sterk in mogelijke toekomstscenario's en vragen daarom een continu observeren van nieuwe ontwikkelingen en de betekenis daarvan voor ons werk.